Những câu hỏi không nên bỏ qua về bệnh lao

Hình minh họa: Những câu hỏi không nên bỏ qua về bệnh lao

BỆNH LAO là gì ?
BỆNH LAO là bệnh có thể chữa được do vi trùng Mycobacterium tuberculosis gây ra. Bệnh phá hủy phổi và những bộ phận khác của cơ thể, và có thể gây tình trạng trầm trọng.

BỆNH LAO lan truyền như thế nào ?
BỆNH LAO lan truyền theo không khí khi có người bị lao phổi hay cổ họng ho, hắt hơi hay nói, làm cho vi trùng phát tán vào không khí. Nếu ai hít phải vi trùng thì sẽ bị nhiễm trùng. Đa số người bị nhiễm lao từ những người sống gần họ lâu ngày, như người trong gia đình, bạn hay bạn thân ở chỗ làm.

BỆNH LAO không truyền qua đổ đạc trong nhà, như bát đũa, ly tách, chăn màn, quần áo hay điện thoại. Vì thể, không cần dùng đồ đạc riêng.

“Nhiễm vi trùng lao” là gì ?
Nhiễm vi trùng lao có nghĩa là vi trùng lao đã ở trong người, nhưng còn bất động. Trong hầu hết các trường hợp, sau khi vi trùng lao vào cơ thể, hệ miễn dịch của cơ thể khống chế vi trùng. Tuy nhiên, vi trùng có thể sống ở trạng thái bất động trong cơ thể trong vòng nhiều năm. Khi bất động, vi trùng lao không gây thiệt hại gì, và cũng không lây sang người khác được. Người đó bị “nhiễm vi trùng lao”, nhưng không bị bệnh. Hầu hết (90%) người bị nhiễm lao mãi mãi mang vi trùng bất động trong người. Cách duy nhất để biết có bị nhiễm lao hay không, là thử nghiệm da.

Khi nào “nhiễm vi trùng lao” trở thành “BỆNH”?
Vi trùng BỆNH LAO bất động có thể hoạt động trở lại, dù sau nhiều năm. Thường thường, vi trùng hoạt động trở lại khi bộ máy phòng vệ của cơ thể yếu đi, lớn tuổi, bệnh nặng, căng thẳng, dùng ma túy hay uống rượu quá độ, nhiễm vi khuẩn hay vi rút gây suy giảm miễn dịch (SIDA) hay vì những lý do khác. Từ thể bất động, vi trùng lao hoạt động trở lại, bắt đầu sinh sôi nẩy nở và có thể tàn phá phổi hay những bộ phận khác của cơ thể. Khi vi trùng lao hoạt động, người ta mới mắc bệnh. Chỉ có khoảng 10% người bị nhiễm vi trùng lao là bị BỆNH LAO thôi.



BỆNH LAO có những triệu chứng gì?
Tuy vi trùng lao có thể tấn công bất cứ bộ phận nào của cơ thể, phổi là dễ bị nhất. Người mắc bệnh có thể có một vài hay tất cả những triệu chứng sau đây:
    * Ho kéo dài hơn 3 tuần lễ
    * Giảm cân mà không biết lý do
    * Lúc nào cũng mệt mỏi
    * Bị sốt
    * Đổ mồ hôi ban đêm
    * Ăn mất ngon
    * Có trường hợp người bị bệnh ho ra đàm có máu. Có người bị lao nhưng lại chỉ có triệu chứng nhẹ.

Các xét nghiệm thông thường

1. Thử nghiệm Tuberculin da (Mantoux) cho biết có bị nhiễm vi trùng lao hay không.

2. Chụp X quang phổi có thể cho biết BỆNH LAO đã ảnh hưởng tới phổi chưa.

3. Thử đàm cho biết trong đàm ho ra có vi trùng BỆNH LAO hay không

Có nên xét nghiệm thử lao không?
    * Nếu bệnh viện chuyên về phổi hoặc bác sĩ gia đình nghi bạn bị nhiễm vi trùng lao hay bị BỆNH LAO, thì bạn cần làm xét nghiệm. Có thể làm xét nghiệm ở bệnh viện chuyên về phổi.
    * Các bệnh viện chuyên về bệnh phổi thử nghiệm và điều trị BỆNH LAO miễn phí.

Điều trị BỆNH LAO như thế nào?
    * Nhiễm vi trùng lao: bác sĩ có thể cho uống thuốc viên (theo phác đồ phòng ngừa) hoặc thường xuyên theo dõi bằng chụp X- quang phổi.
    * BỆNH LAO: Người bệnh dùng một vài loại thuốc trụ sinh đặc biệt hay thuốc kháng lao trong 6 tháng. Y tá bệnh viện sẽ theo dõi quá trình dùng thuốc, để đánh giá hiệu quả điều trị và trị liệu đã xong hay chưa.
    * Người bị BỆNH LAO có thể khỏi bệnh khi kết thúc quá trình trị liệu.
    * Người bị BỆNH LAO có thể vừa tiếp tục điều trị, vừa làm việc như bình thường nếu không lây cho người khác. Người bị BỆNH LAO nếu không dùng thuốc bệnh có thể trở nên trầm trọng, và dẫn đến tử vong.



Có phải người bị BỆNH LAO nào cũng lây BỆNH cho người khác không?
    * Người bị BỆNH LAO phổi hay cổ họng có thể lây bệnh cho người khác. Người bị BỆNH LAO những bộ phận khác thì không lây. Trong hầu hết mọi trường hợp, sau khi dùng thuốc được 2 tuần, người bị BỆNH LAO sẽ không còn truyền vi trùng nữa.

Người bị BỆNH LAO nên nói cho ai biết mình bị bệnh?
Cũng giống như những bệnh khác, chỉ bác sĩ và nhân viên y tế cần biết một người có bị BỆNH LAO hay không.

Nhân viên bệnh viện phổi sẽ xác định “ai” cần làm xét nghiệm lao. “Ai” ở đây là người trong gia đình, bạn thân hay đồng nghiệp. “Ai” cũng được xét nghiệm lao kín đáo và tế nhị.

Dịch vụ của bệnh viện phổi gồm:
    * Chăm sóc và điều trị người bị BỆNH LAO.
    * Theo dõi thân nhân bạn bè của người bệnh.
    * Không cần giấy giới thiệu của bác sĩ khi thăm bệnh viện phổi.

Theo Family Medical Practice, TP. Hồ Chí Minh