|
| Hình minh họa: Ngộ độc… thuốc bổ não |
Thời gian qua, trên thị trường xuất hiện nhiều loại thuốc được gọi là thuốc bổ não, thuốc “thông minh” với những công dụng tuyệt vời trong việc trợ giúp trí nhớ, tăng cường khả năng học tập của học sinh
Chưa thấy “bổ” đã thấy bệnh viện
Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia (Bệnh viện Bạch Mai) từng tiếp nhận bệnh nhân T.T.T ở Mê Linh, Hà Nội trong tình trạng mê sảng, thần kinh bị kích động mạnh và có những phát ngôn bất thường. Người nhà bệnh nhân cho biết, T. đang nỗ lực bằng mọi cách đỗ vào đại học. Thấy bạn bè kháo nhau về viên thuốc hỗn hợp thần kinh có tác dụng bổ trợ trí nhớ, giúp học bài nhanh thuộc, cô học sinh lớp 12 này đã mua về. Uống theo hướng dẫn 2 viên/lần không thấy hiệu quả, T. đã uống cả chục viên thuốc. Ngay lập tức, T. bị ngất xỉu. Cha mẹ T. vào phòng con mới tá hỏa khi thấy con gái gục rũ trên bàn học. T. được cấp tốc đưa đến Bệnh viện Bạch Mai.
Bác sĩ Nguyễn Văn Dũng, trưởng khoa Tâm thần của viện cho biết, hỗn hợp thần kinh là loại thuốc được khá nhiều người chọn để giúp tăng cường trí nhớ. Theo bác sĩ, cứ vào thời điểm kết thúc kỳ thi đại học, cao đẳng và khởi đầu năm học mới là số học sinh nhập viện tại Viện Sức khỏe Tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai) vì có những biểu hiện rối loạn tâm thần tăng đột biến.
Bác sĩ Nguyễn Thị Hương Xuân, Trưởng khoa Tâm thần trẻ em, Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1, chia sẻ: “Bệnh viện đã tiếp nhận nhiều trường hợp bệnh nhân dùng thuốc rất tùy tiện. Họ nghe thấy người khác nói thuốc gì bổ là mua về uống. Uống quá nhiều loại thuốc bổ trong một thời gian ngắn đến nỗi bị ngộ độc. Vừa mới đây, bệnh viện đã tiếp nhận một trường hợp ngộ độc thuốc bổ. Các bác sĩ phải điều trị bằng cách thải bớt thuốc ra ngoài cơ thể. Việc lạm dụng thuốc bổ đã được cảnh báo nhưng vẫn khá nhiều học sinh và phụ huynh học sinh tự ý mua thuốc về dùng mà không theo sự hướng dẫn của bác sĩ”.
Tìm mua không khó
Dạo một vòng quanh các con phố như Lý Thường Kiệt, Giảng Võ, Bùi Xương Trạch… không khó khăn để có trong tay các loại thuốc được quảng cáo có tác dụng siêu phàm như bồi bổ thần kinh, tăng cường trí lực, học gì nhớ đấy. Trong vai một người đi mua thuốc để bồi bổ cho cậu con vừa bước vào lớp 5, tôi tạt vào một hiệu thuốc trên phố Bùi Xương Trạch. Chị chủ quán đon đả quảng cáo: “Không thiếu các loại thuốc bổ não, chỉ phụ thuộc vào túi tiền của khách hàng mà thôi”.
Miệng nói, tay làm, chị bày ra trước mắt tôi hàng chục loại thuốc từ vài chục nghìn đến cả triệu bạc với đủ các nhãn hiệu trong nước lẫn ngoài nước. Nếu ít tiền có thể chọn mua các loại vitamin như B1, B6, 3B… hoặc Pho-L, hoạt huyết dưỡng não... giá chỉ khoảng 30.000 - 40.000 đồng/vỉ. “Sang” hơn thì dùng các loại thuốc như Piracetam, Duxil, Arcalion... Thậm chí, nếu người mua có nhu cầu, cửa hàng cũng có thể bán thuốc Modafinil, một loại thuốc sản xuất ở Mỹ chuyên để trị bệnh Parkinson, chống buồn ngủ có giá khoảng 40.000 đồng (2 USD)/viên.
Khi tôi hỏi đến Amphetamine (một loại ma túy kích thích thần kinh giúp người dùng có cảm giác sảng khoái học tập và làm việc minh mẫn), chị này cho biết nếu có nhu cầu thực sự, chị sẽ cung cấp. Thấy tôi còn phân vân trước hàng tá nhãn hiệu thuốc bày trên tủ kính, chị giới thiệu tiếp: “Nếu chị không dùng thuốc tây thì có thể dùng các loại thuốc chiết xuất từ thảo dược như Takan, Tanakan, Superkan... giá cũng khá “mềm”, chỉ từ 2 ngàn đến 5 ngàn đồng một viên, vừa bổ não mà lại không lo tác dụng phụ”.
Không có thuốc bổ não
Có thể thấy thị trường thuốc “sáng trí” khá phong phú từ nhãn hiệu đến nguồn gốc, xuất xứ. Nắm bắt được tâm lý của các bậc phụ huynh, cứ vào mùa thi và mùa khai trường, những sản phẩm bổ dưỡng thần kinh được quảng cáo khá nhiều trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Ở nhiều hiệu thuốc, chúng được đặt ở vị trí đẹp, vừa tầm mắt của khách hàng. Vì thế, không khó để phụ huynh có trong tay một loại thuốc có tác dụng “thần kỳ”. Tuy nhiên, từ thực tế có rất nhiều người phải nhập viện vì những loại thuốc “kỳ diệu” kia, các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần thận trọng khi cho con uống những loại thuốc này.
Bác sĩ Nguyễn Thị Hương Xuân, Trưởng khoa Tâm thần trẻ em, Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 cho biết có khá nhiều cha mẹ học sinh vì thương con mà làm hại con. Họ không hiểu rằng không hề có thuốc bổ não giúp tăng cường trí nhớ. Ví dụ như thuốc Modafinil là một dược chất an thần điều trị chứng rối loại chức năng ngủ, làm “tắt” nhu cầu ngủ của con người, khiến con người có thể tỉnh táo trong vài ngày liền. Đây là một loại thuốc kích thích mà Ủy ban Olympic Quốc tế cấm sử dụng. Thuốc này không hề bổ não như mọi người vẫn tưởng. Một số người nghe bạn bè kháo nhau đã mua những loại thuốc có chứa Modafinil và Methylphenidate mà không biết chúng có thể làm tổn hại đến hệ thần kinh trung ương, hoạt động tâm thần, thậm chí dẫn đến đột tử.
Đồng quan điểm với bác sĩ Xuân, PGS.TS Lê Văn Thính, Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai, cũng cho biết chỉ có các thuốc điều trị bệnh nhân mắc chứng suy giảm trí nhớ tạm thời, không hề có thuốc giúp tăng cường trí nhớ. Sự ghi nhớ của não bộ cần phải có một quá trình lâu dài. Nếu thấy trí nhớ của con có vấn đề, cha mẹ cần đưa con đến bệnh viện để tìm hiểu nguyên nhân thay vì tự ý cho con uống các loại thuốc được bán tràn lan trên thị trường. Việc tự ý mua các loại thuốc này để sử dụng trong một thời gian dài sẽ dẫn đến nguy cơ mắc bệnh rất cao. Thần kinh bị kích thích dẫn đến hưng phấn trong một thời gian dài có thể kéo theo rối loại hành vi, hoang tưởng.
Theo chuyên gia về dinh dưỡng, sức khỏe, TS. Nguyễn Thị Lâm, Viện phó Viện Dinh dưỡng Quốc gia: “Các bậc phụ huynh, học sinh, sinh viên cần phải hiểu bản chất của các thuốc đó. Ví dụ, trong các thuốc như Hoạt huyết dưỡng não, Giloba... có các dưỡng chất giúp tăng cường ôxy cho não. Có nhiều ôxy lên não sẽ khiến giấc ngủ được sâu hơn, qua đó não bộ được hồi phục nhanh hơn. Nhờ được tăng cường cung cấp ôxy nên não bộ sẽ tập trung tốt hơn, từ đó khả năng ghi nhớ và gìn giữ kiến thức sẽ tốt hơn. Thuốc chỉ có tác dụng bổ sung, quyết định phải là chế độ ăn uống và nghỉ ngơi. Vì thế nếu uống những thuốc này chỉ nên uống một lượng nhỏ theo hướng dẫn của bác sĩ, không nên lạm dụng để tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra”.
Sự thật về Piracetam và Amphetamine
- Piracetam là thuốc được biết đến nhiều trong điều trị thiểu năng tuần hoàn não và một số bệnh khác. Piracetam phục hồi các tổn thương tế bào thần kinh, cải thiện sự thiếu hụt một vài chức năng thần kinh. Do vậy, Piracetam giúp phục hồi một số hoạt động thần kinh khi bị giảm sút về lại mức bình thường như trước đó, chứ không phải là để tăng thêm trí nhớ vốn có, càng không phải làm cho hiểu nhanh hơn, nhớ lâu hơn. Khi học quá nhiều, hệ thần kinh quá tải không tiếp thu được nữa thì phải nghỉ ngơi để hệ thần kinh tự phục hồi. Nếu dùng Piracetam để tiếp tục học vẫn không tiếp thu thêm được bao nhiêu, trái lại, làm hệ thần kinh suy sụp hơn.
- Amphetamine là một trong những loại thuốc kích thích hoạt động tâm thần. Một nghiên cứu của nước ngoài cho thấy, 66% người lạm dụng Amphetamine bị các rối loạn tâm thần. Trước kia loại thuốc này được binh lính nước ngoài sử dụng nhằm tăng thêm tỉnh táo và sức chịu đựng khổ cực. Tuy nhiên, sau đó, người sử dụng bị ảo giác - ảo thị, trầm cảm, thay đổi hành vi...
(Theo Sức khỏe và Đời sống)
Bảo Huế
(Nguồn từ đối tác thông tin: Ấn Phẩm Thế Giới Gia Đình)
