|
| Hình minh họa: “Ma trận” đồ chơi |
Với lợi thế như: mẫu mã đa dạng, nhiều chủng loại, giá rẻ... đồ chơi trẻ em có xuất xứ Trung Quốc đang tràn ngập thị trường Việt Nam. Phụ huynh thoải mái mua cho con mà không biết rằng chúng tiềm ẩn hiểm họa khó lường.
Đồ chơi trẻ em được bày bán trên thị trường có nhiều loại, từ trò chơi trí tuệ như: ghép hình, học chữ, tập đếm… đến đồ chơi có tính giải trí như: búp bê, ô tô, máy bay, thú bông… Thậm chí có cả những loại mang yếu tố bạo lực như: súng bắn đạn nhựa, đao kiếm… Những sản phẩm này được sản xuất trong nước và nhập từ nước ngoài. Tuy nhiên, chủ yếu vẫn là đồ chơi có xuất xứ từ Trung Quốc.
Hàng Trung Quốc khắp nơi
Dạo quanh những điểm bán lề đường và các cửa hàng chuyên bán đồ chơi trẻ em tại TP.HCM, chúng tôi dễ dàng nhận thấy hơn 90% sản phẩm bày bán là hàng có dán nhãn “Made in China”. Thậm chí, có nhiều sản phẩm hoàn toàn không có nhãn mác, trên bao bì chỉ là những dòng chữ Trung Quốc không được phiên dịch.
Nhìn đống đồ chơi được bày bán trên đường, trong thùng, dưới đất, treo trên cao... chúng tôi dò tìm những dấu tem hợp chuẩn nhưng không thấy ở bất cứ sản phẩm nào, dù quy định dán tem hợp chuẩn trên đồ chơi trẻ em của Bộ Khoa học và Công nghệ đã có hiệu lực từ 15.4.2010.
Vào một cửa hàng ở chợ Bình Tây (Q.6), chúng tôi ngỏ ý muốn mua sỉ đồ chơi không phải hàng Trung Quốc thì nhận được câu trả lời của người bán: “Em mua về bán lại thì cần gì xem xuất xứ ở đâu. Ở đây chị bán chạy món nào thì em lấy món đó, nếu mua sỉ chị còn giảm giá nữa, khi em về bán lẻ sẽ lời nhiều hơn”. Một phụ nữ đang mua hàng gần đó cũng lên tiếng: “Hàng xịn thì được mấy người mua em ơi, hàng Trung Quốc rẻ, nhiều mẫu mã, không chỉ trẻ con thích mà cha mẹ tụi nó cũng mừng, kiếm đâu ra hàng xịn mà chỉ có vài ngàn lẻ”.
Sang một cửa hàng khác, chúng tôi còn được giới thiệu nhiều loại đồ chơi như: cung tên, súng, đao, kiếm... đủ kiểu, đủ cỡ. Và dĩ nhiên, tất cả các “món” bạo lực này đều không được dán tem.
Vào các trung tâm thương mại, đồ chơi trẻ em ở đây cũng khá đa dạng. Tất cả các sản phẩm đều được dán nhãn cụ thể, song giá tương đối cao. Một món đồ chơi có giá thấp nhất cũng vài trăm ngàn, cao nhất là mấy triệu đồng. Hầu hết sản phẩm được giới thiệu là nhập từ các nước như: Mỹ, Đức, Canada... tuy nhiên chúng đều có xuất xứ Trung Quốc. Trả lời vấn đề này, nhân viên của một trung tâm thương mại giải thích là sản phẩm xuất xứ từ Trung Quốc nhưng được sản xuất theo công nghệ của nước ngoài?!
Phụ huynh quan tâm đến giá cả
Đứng trước một rừng đồ chơi, các bậc phụ huynh không khỏi phân vân. Chị Thanh Phương (Q. Bình Thạnh) cho biết: “Tôi định mua một con búp bê Barbie cho con gái. Trong các cửa hàng lớn thì đắt quá, một con rẻ nhất cũng gần hai trăm ngàn đồng, ở chợ bán rẻ hơn nhiều, một bộ cả áo quần, tủ trang điểm cũng chỉ hơn một trăm ngàn đồng mà chẳng khác nhau là mấy”.
Giữa đồ chơi đắt tiền có kiểm định và đồ chơi rẻ tiền bán tràn lan, đa số phụ huynh được hỏi đều chọn mua loại rẻ tiền hơn. Nguyên nhân chính vẫn là do đồ chơi loại tốt có giá khá cao so với thu nhập của nhiều gia đình. “Chúng tôi là công nhân thì làm gì có tiền để mua cho con một chiếc xe đồ chơi giá vài trăm ngàn. Chỉ cần có chơi là con mừng rồi”, anh Duy Quang (công nhân khu chế xuất Linh Trung) chia sẻ.
Tại một cửa hàng bán đồ chơi trên đường Trần Bình (Q.6), chị Lê Dung đang tìm hiểu về chất lượng đồ chơi của bộ xe đua thì cô chủ đã đon đả: “Chất lượng gì em ơi, đồ trong siêu thị cũng lấy ở chợ mà ra. Giá mắc hơn là do thuế, do mặt bằng, do tem kiểm định thôi!”.
Trên các diễn đàn chọn mua đồ chơi cho con, nhiều phụ huynh đồng tình với ý kiến nên mua đồ chơi Trung Quốc với lý do “trẻ còn nhỏ, có mua chiếc xe 10.000 đồng hay chiếc xe 500.000 đồng thì cũng chỉ vài ngày là bánh một nơi còn xe một nẻo, vậy chơi hàng Trung Quốc cho đỡ phí”. Tâm lý chung của phụ huynh vẫn là “con người khác chơi, có thấy bị gì đâu mà sợ”. Dù vậy, đa số cha mẹ cũng biết đến việc cần phải mua đồ chơi an toàn cho con, tuy nhiên họ vẫn còn e ngại vì giá cả.
Hiểm họa khó lường
Hàng ngày trên các phương tiện truyền thông đại chúng vẫn thường xuyên đưa ra các thông tin cảnh báo về sự nguy hại của đồ chơi không được kiểm định. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh vẫn cho qua, vì có tâm lý “chắc chẳng hại gì đến con mình!”.
Anh Minh Ân (Q.5) nhiều phen hú vía khi hai cậu con trai mua về các thanh kiếm nhựa được bán trước cổng trường. Có lần, hai cậu chơi trò lấy kiếm chém vào nhau. Do thanh kiếm còn những gai nhựa nên khi “giải quyết” xong, người hai anh em đều nổi những lằn xước đỏ, có chỗ còn rướm máu.
Thấy con trai bất ngờ xuất hiện mẩn ngứa trên mặt, tay và cổ, chị Kim Chi (Q.4) vội vàng đưa con đến bác sĩ. Tại phòng khám, chị Chi mới biết bé bị dị ứng phẩm màu trong đất nặn. Xem kỹ trên vỏ hộp đất nặn, chị thấy chỉ có dòng chữ Trung Quốc, không có một từ tiếng Việt nào.
Đồ chơi không an toàn không chỉ gây ra tai nạn đáng tiếc mà nhiều loại còn chứa chất độc hại như chì, các dẫn xuất của phtalate (chất làm nhựa dẻo), crom... vượt quá mức độ cho phép. Các chất này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của trẻ, gây ra ngộ độc như: buồn nôn, khó thở, sốt cao, đau bụng... Không chỉ vậy, chúng còn có thể gây ra các bệnh như: viêm mũi, viêm da, bệnh dạ dày, giảm trí nhớ…
Theo kinh nghiệm của nhiều phụ huynh, khi chọn đồ chơi cho con, điều quan trọng nhất là phải phù hợp với lứa tuổi. Nên kiểm tra kỹ chất liệu, cấu tạo của món đồ chơi. Không chọn những loại có quá nhiều chi tiết nhỏ, nhọn, sắc gây nguy hiểm cho trẻ. Chỉ sử dụng những mặt hàng có nhãn mác cụ thể. Nếu trẻ còn quá nhỏ để nhận thức được giá trị của món đồ, nên mua những sản phẩm giá vừa phải để tránh lãng phí. Bên cạnh đồ chơi có xuất xứ Trung Quốc, phụ huynh nên quan tâm đến sản phẩm được sản xuất trong nước, như: đồ gỗ lắp ghép, đồ chơi nhựa... Những loại này có độ an toàn cao và giá cả hợp lý, dao động từ 20.000 đồng đến vài trăm ngàn đồng/sản phẩm.
Vừa qua, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) đã tiếp nhận một trường hợp cấp cứu liên quan đến đồ chơi có nguồn gốc Trung Quốc.
Cháu Nguyễn Ngọc Phương L. (4 tuổi, ngụ ở quận Hoàng Mai) được đưa đến bệnh viện trong tình trạng trướng bụng, sốt cao, suy hô hấp. Mẹ cháu cho biết có mua một quả cầu bên trong có nước và những hạt lóng lánh cho con chơi. Trong lúc chơi, cháu L. đã tháo quả cầu ra và uống thứ nước trong đó. Ngay lập tức cháu L. ho sặc sụa, lên cơn sốt, toàn thân tím tái… Lúc này gia đình mới phát hiện và đưa cháu đi cấp cứu. Do được các bác sĩ tiến hành rửa ruột kịp thời nên cháu L. đã qua cơn nguy kịch.
Bác sĩ Nguyễn Văn Nam (Bệnh viện Bạch Mai) đưa ra lời khuyên, phụ huynh không nên mua đồ chơi xuất xứ Trung Quốc cho con, vì hầu hết trong đó đều chứa phẩm màu, hoặc chất nhựa dẻo có hại cho sức khỏe. Đặc biệt, phụ huynh nên kiểm soát khi con tiếp xúc với đồ chơi, tốt nhất nên chọn những sản phẩm an toàn để tránh gây ra hậu quả đáng tiếc.
Cách chọn đồ chơi an toàn
Để đảm bảo an toàn, trước khi mua đồ chơi cho con, phụ huynh nên lưu ý những điều sau:
- Chọn đồ chơi phù hợp với tuổi của con: Nhãn hiệu và những chú thích trên đồ chơi giúp bạn nhận biết món đồ đó có hợp với độ tuổi của con mình không. Điều này là cần thiết vì những bé ở độ tuổi khác nhau thì nhận thức và kỹ năng vận hành đồ chơi cũng khác nhau.
- Đọc kỹ hướng dẫn: Sẽ giúp bạn cách sử dụng và bảo quản đồ chơi để giảm thiểu hư hỏng, dẫn tới chấn thương cho bé. Nếu bé đủ lớn, bạn hãy để con tự đọc và hiểu hướng dẫn dùng đồ chơi.
- Tìm hiểu thành phần cấu tạo của đồ chơi: Đây là cách giúp bạn loại trừ những đồ chơi có chưa thành phần độc hại như: chì, các dẫn xuất của phthalate...
- Kiểm tra tem đảm bảo chất lượng.
- Cấu tạo đồ chơi: Phải chắc chắn, an toàn, dễ vệ sinh.
- Đồ chơi không phát ra âm thanh quá lớn và phải đảm bảo tính thẩm mỹ, tạo hứng thú để trẻ phát triển trí tưởng tượng.
- Không chọn những loại đồ chơi có tính bạo lực như: súng, dao, kiếm...
TÂM LAN - HUỲNH HẰNG
(Nguồn từ đối tác thông tin: Ấn Phẩm Thế Giới Gia Đình)
