|
|
| Hình minh họa: Phải làm gì với trẻ kén ăn |
Tuổi chập chững biết đi là khoảng thời gian đầy lý thú đối với trẻ. Trẻ không ngừng khám phá thế giới xung quanh và học hỏi các hoạt động mới. Con của bạn sẽ trở nên nói nhiều hơn, thích biểu cảm, và bắt đầu đòi hỏi hay yêu cầu các vật dụng trẻ muốn. Trẻ bắt đầu hình thành ý thức độc lập và tách rời khỏi bạn.
Mặc dù lứa tuổi này lý thú nhưng cũng gây nhiều khó khăn cho bạn khi các quyết định hay mong muốn của bạn lại khác của trẻ. Một trong những tình huống khó khăn nhất chính là các bữa ăn, trẻ không chịu ăn, chỉ thích chơi hơn là ngồi vào bàn. Cha mẹ có thể cảm thấy không kiểm soát nổi những tình huống này, tuy nhiên nếu hiểu tại sao trẻ kén ăn, bạn có thể cải thiện việc ăn uống của trẻ bằng những sách lược rất đơn giản.
Chúng ta biết gì về kén ăn?
• Trẻ ở tuổi chập chững biết đi không phát triển nhanh như năm đầu tiên sau sinh. Vì vậy, trẻ có thể giảm sự thèm ăn dẫn đến giảm lượng thức ăn tiêu thụ. Do đó nhìn chung, trẻ ăn ít đi cả trong bữa chính và bữa ăn nhẹ.
• Trẻ nhỏ có một cơ chế tự điều hòa lượng thức ăn để duy trì phát triển. Nói cách khác, tự trẻ sẽ ăn đủ lượng cần thiết cho cơ thể phát triển.
• Tập các món ăn mới cho trẻ chập chững biết đi có thể là một kinh nghiệm đáng sợ. Người lớn chúng ta biết rằng vài lần thử cho một kinh nghiệm mới sẽ dễ dàng hơn nhiều. Điều này cũng tương tự với tập ăn các món mới ở trẻ nhỏ. Trẻ cũng cần tiếp xúc thường xuyên với một loại thức ăn mới trước khi chấp nhận nó.
• Trẻ ở tuổi chập chững biết đi chỉ mới bắt đầu nhận ra mình là một cá thể tách rời khỏi cha mẹ và đang cố gắng hình thành sự độc lập và khả năng kiểm soát môi trường. Để giúp trẻ có được sự độc lập và kiểm soát này, cha mẹ có thể áp dụng một số thử thách có giới hạn, đặc biệt là vào bữa ăn.
• Cách ăn của trẻ chịu ảnh hưởng bởi hành vi ăn uống của cha mẹ, anh chị em và bạn bè cùng lứa tuổi. Câu thành ngữ phổ biến “Trẻ em có suy nghĩ riêng của chúng” không phải luôn luôn đúng cho việc tự quyết định ăn uống ở trẻ chập chững biết đi. Chính cách ăn và lựa chọn thức ăn của bạn sẽ ảnh hưởng đến sự lựa chọn của con bạn.
Làm sao để bữa ăn trở nên thú vị đối với cả bạn và con bạn?
• Trong bữa chính hay bữa ăn nhẹ, cho trẻ chọn 2-3 loại thức ăn. Điều này giúp hình thành sự kiểm soát hành vi ăn uống bằng cách lựa chọn cái gì để ăn.
• Mỗi lần chỉ lấy một phần nhỏ thức ăn để trẻ không cảm thấy phải ăn quá nhiều. Một phần nhỏ có thể là hai muỗng canh rau hoặc thịt hoặc nửa miếng trái cây. Trẻ sẽ cảm thấy độc lập khi ăn hết thức ăn của mình và đòi ăn nữa.
• Cho trẻ ăn bằng vật dụng thích hợp. Nói cách khác, dùng muỗng nhỏ, ly nhựa và đĩa có mép để dễ xúc thức ăn. Đừng quên đặt trẻ ngồi đúng tư thế để có thể tự lấy thức ăn dễ dàng. Bàn chân phải đặt lên chỗ để chân, không để lủng lẳng.
• Hãy để trẻ tự phát triển khẩu vị riêng của mình. Có khi sau 10 lần thử trẻ mới chấp nhận một loại thức ăn mới. Hãy kiên nhẫn trong giai đoạn này.
• Ở lứa tuổi này, trẻ sẽ dần dần có các món ăn ưa thích. Thỉnh thoảng nên cho trẻ ăn nhưng chống lại việc đòi hỏi lúc nào cũng phải có loại thức ăn này. Thường xuyên cung cấp món ăn ưa thích càng làm trẻ kén ăn và có thể dẫn đến việc từ chối toàn bộ các nhóm thực phẩm.
• Bữa chính và bữa nhẹ nên cùng thời gian mỗi ngày. Điều này giúp trẻ hợp tác với việc ăn uống và tạo một nếp ăn quen thuộc hàng ngày cho trẻ.
• Không nên bỏ bữa nhẹ giữa các bữa chính nhằm hi vọng trẻ sẽ ăn nhiều hơn vào bữa ăn kế tiếp. Trẻ không hiểu tại sao thấy khó chịu khi đói và có thể trở nên cáu kỉnh nếu bỏ bữa ăn nhẹ.
Mặc dù lứa tuổi này lý thú nhưng cũng gây nhiều khó khăn cho bạn khi các quyết định hay mong muốn của bạn lại khác của trẻ. Một trong những tình huống khó khăn nhất chính là các bữa ăn, trẻ không chịu ăn, chỉ thích chơi hơn là ngồi vào bàn. Cha mẹ có thể cảm thấy không kiểm soát nổi những tình huống này, tuy nhiên nếu hiểu tại sao trẻ kén ăn, bạn có thể cải thiện việc ăn uống của trẻ bằng những sách lược rất đơn giản.
Chúng ta biết gì về kén ăn?
• Trẻ ở tuổi chập chững biết đi không phát triển nhanh như năm đầu tiên sau sinh. Vì vậy, trẻ có thể giảm sự thèm ăn dẫn đến giảm lượng thức ăn tiêu thụ. Do đó nhìn chung, trẻ ăn ít đi cả trong bữa chính và bữa ăn nhẹ.
• Trẻ nhỏ có một cơ chế tự điều hòa lượng thức ăn để duy trì phát triển. Nói cách khác, tự trẻ sẽ ăn đủ lượng cần thiết cho cơ thể phát triển.
• Tập các món ăn mới cho trẻ chập chững biết đi có thể là một kinh nghiệm đáng sợ. Người lớn chúng ta biết rằng vài lần thử cho một kinh nghiệm mới sẽ dễ dàng hơn nhiều. Điều này cũng tương tự với tập ăn các món mới ở trẻ nhỏ. Trẻ cũng cần tiếp xúc thường xuyên với một loại thức ăn mới trước khi chấp nhận nó.
• Trẻ ở tuổi chập chững biết đi chỉ mới bắt đầu nhận ra mình là một cá thể tách rời khỏi cha mẹ và đang cố gắng hình thành sự độc lập và khả năng kiểm soát môi trường. Để giúp trẻ có được sự độc lập và kiểm soát này, cha mẹ có thể áp dụng một số thử thách có giới hạn, đặc biệt là vào bữa ăn.
• Cách ăn của trẻ chịu ảnh hưởng bởi hành vi ăn uống của cha mẹ, anh chị em và bạn bè cùng lứa tuổi. Câu thành ngữ phổ biến “Trẻ em có suy nghĩ riêng của chúng” không phải luôn luôn đúng cho việc tự quyết định ăn uống ở trẻ chập chững biết đi. Chính cách ăn và lựa chọn thức ăn của bạn sẽ ảnh hưởng đến sự lựa chọn của con bạn.
Làm sao để bữa ăn trở nên thú vị đối với cả bạn và con bạn?
• Trong bữa chính hay bữa ăn nhẹ, cho trẻ chọn 2-3 loại thức ăn. Điều này giúp hình thành sự kiểm soát hành vi ăn uống bằng cách lựa chọn cái gì để ăn.
• Mỗi lần chỉ lấy một phần nhỏ thức ăn để trẻ không cảm thấy phải ăn quá nhiều. Một phần nhỏ có thể là hai muỗng canh rau hoặc thịt hoặc nửa miếng trái cây. Trẻ sẽ cảm thấy độc lập khi ăn hết thức ăn của mình và đòi ăn nữa.
• Cho trẻ ăn bằng vật dụng thích hợp. Nói cách khác, dùng muỗng nhỏ, ly nhựa và đĩa có mép để dễ xúc thức ăn. Đừng quên đặt trẻ ngồi đúng tư thế để có thể tự lấy thức ăn dễ dàng. Bàn chân phải đặt lên chỗ để chân, không để lủng lẳng.
• Hãy để trẻ tự phát triển khẩu vị riêng của mình. Có khi sau 10 lần thử trẻ mới chấp nhận một loại thức ăn mới. Hãy kiên nhẫn trong giai đoạn này.
• Ở lứa tuổi này, trẻ sẽ dần dần có các món ăn ưa thích. Thỉnh thoảng nên cho trẻ ăn nhưng chống lại việc đòi hỏi lúc nào cũng phải có loại thức ăn này. Thường xuyên cung cấp món ăn ưa thích càng làm trẻ kén ăn và có thể dẫn đến việc từ chối toàn bộ các nhóm thực phẩm.
• Bữa chính và bữa nhẹ nên cùng thời gian mỗi ngày. Điều này giúp trẻ hợp tác với việc ăn uống và tạo một nếp ăn quen thuộc hàng ngày cho trẻ.
• Không nên bỏ bữa nhẹ giữa các bữa chính nhằm hi vọng trẻ sẽ ăn nhiều hơn vào bữa ăn kế tiếp. Trẻ không hiểu tại sao thấy khó chịu khi đói và có thể trở nên cáu kỉnh nếu bỏ bữa ăn nhẹ.
• Bữa ăn là thời gian dành cho gia đình. Cùng nhau ngồi vào bàn và yêu cầu trẻ ngồi với gia đình dù trẻ có thích ăn hay không. Nghiên cứu cho thấy bữa ăn gia đình có tác dụng tốt lên chất lượng và sự lựa chọn chế độ ăn của trẻ sau này.
• Tắt tivi và không chơi trò chơi trong khi ăn. Trẻ cần tập trung ăn và sẽ chịu ngồi vào bàn nếu không bị làm sao lãng (bằng trò chơi)
• Đừng ép trẻ ăn bằng hình phạt hoặc đe dọa. Trẻ đang cố gắng khẳng định sự độc lập của mình. Phạt hoặc dọa nạt chỉ gây ra một sự đấu tranh quyền lực và càng làm trẻ kén ăn hơn.
• Nước trái cây hay sữa là một phần của bữa chính và bữa nhẹ. Cho trẻ uống nước giữa các bữa ăn. Trẻ ở tuổi chập chứng biết đi cần không quá 500ml sữa và 150ml nước trái cây một ngày. Nếu uống quá nhiều nước quả và sữa sẽ làm giảm sự thèm ăn và trẻ sẽ ăn ít đi vào giờ ăn. Bữa ăn phải vui vẻ và đầy lý thú cho cả gia đình, không phải thời gian cho bực dọc và cáu gắt.
Với vài đề nghị đơn giản này, bạn sẽ cải thiện được thói kén ăn của trẻ. Nhớ rằng bạn là tấm gương tốt nhất cho con bạn. Thói quen ăn uống lành mạnh và sự kiên nhẫn của bạn là cách tốt nhất giúp trẻ phát triển chế độ ăn uống hợp lý và nó sẽ theo con bạn suốt cả cuộc đời.
Khuyến cáo của Viện Nhi Khoa Hoa Kỳ:
- Đừng cho trẻ ăn thức ăn thừa.
- Đừng mua chuộc để trẻ ăn.
- Đừng phạt trẻ vì không ăn hết thức ăn trên đĩa.
- Đừng tỏ ra bực mình, điều đó có thể khuyến khích trẻ tiếp tục gây chú ý.
- Thay vì khó chịu khi trẻ biểu lộ không còn đói nữa, hãy tỏ ra rằng điều đó tốt thôi (nhưng yêu cầu trẻ ngồi tại bàn cho đến khi mọi người ăn xong).
- Sắp xếp bữa ăn đúng giờ nếu có thể.
- Nếu bữa ăn sẽ được dọn ra trong vòng 1 giờ, chỉ cho trẻ ăn một chút nếu trẻ than đói (giải thích rằng con sắp được ăn ngay)
- Tránh các trò tiêu khiển trong giờ ăn: không chơi trò chơi, đọc sách, coi tivi trong khi ăn.
- Nghỉ giải lao giữa giờ chơi ồn ào để trẻ không quá mệt hay quá kích động vào bữa ăn.
- Chỉ để trong đĩa một lượng thức ăn vừa phải để trẻ có thể ăn hết.
- Nếu trẻ vẫn không ăn, cho phần ăn bổ dưỡng một thời gian sau khi bữa ăn bị bỏ qua.
Làm cho bữa ăn vui vẻ:
- Những bất đồng gia đình dành sang lúc khác.
- Giữ phép tắc ăn uống theo thực tế.
Dr. Jonathan Halevy, Bác sĩ Nhi khoa
Family Medical Practice, TP. Hồ Chí Minh
Family Medical Practice, TP. Hồ Chí Minh




