Có nên dùng thuốc "không đau" khi sinh

[prgirl]

Bây giờ nghe nói có loại thuốc dùng để tiêm vào cột sống để sinh không đau. Ở các bệnh viện gọi đây là dịch vụ sinh không đau. Có một số người sau khi sinh bằng dịch vụ này xong feedback rằng họ bị đau lưng kinh niên. Điều này có thật không?

[RedBean]

Từ năm 1988 đến hết 6/2008, tại BV Hùng Vương, 35.000 lượt sản phụ áp dụng gây tê ngoài màng cứng tuỷ sống để đẻ không đau. Sản phụ nằm trong độ tuổi 21-30 chiếm tỷ lệ cao nhất, 50,35%. Tỷ lệ thai phụ sanh con so sử dụng phương pháp đẻ không đau là 54,61%.

Tuỷ sống là trung tâm điều hòa dẫn truyền xung động đau. Giảm đau ngoài màng cứng tuỷ sống bắt đầu cách đây khoảng 100 năm. Sản phụ thường được gây tê với một lượng thuốc tê có nồng độ thấp. Phương pháp này được thực hiện cho những sản phụ có yêu cầu, và đặc biệt đối với những sản phụ có bệnh lý đi kèm (bệnh tim mạch, suyễn,...). Đồng thời, các sản phụ cũng giảm được stress tâm lý do những cơn đau gây ra.

Chuyển dạ được mô tả "từ thống khổ cho đến tột cùng hạnh phúc". Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng dự cảm nhận đau đẻ, bao gồm, thời lượng chuyển dạ, số lần sinh nở, tham gia các lớp chuẩn bị sinh con/tiền sản, sợ hãi và lo lắng về chuyện sinh con, thái độ và trải nghiệm đau, và các cơ chế đối phó...

Đau âm ỉ, vọp bẻ (chuột rút), đi kèm với những cơn co bóp tử cung, ngày càng nhiều. Cơn đau này xuất phát từ cổ tử cung và cơ tử cung. Sau đó, cơn đau đẻ bắt đầu chuyển lên thành bụng, vùng thắt lưng cùng, vùng mông và đùi. Trong giai đoạn chuyển tiếp giữa cổ tử cung mở trọn và sổ thai, cơn đau chủ yếu có nguồn gốc từ âm đạo, đi kèm với thai di chuyển trong ống sinh.

Phụ nữ có chuyển dạ khó khăn (ví dụ con to và khung chậu nhỏ) tăng nguy cơ sinh mổ cũng như phải chịu đau nhiều hơn trong khi chuyển dạ. Những phụ nữ này có thể sẽ yêu cầu giảm đau chuyển dạ, ví dụ như giảm đau ngoài màng cứng.

Ưu điểm của giảm đau ngoài màng cứng là: Kiểm soát đau tốt hơn, giảm buồn nôn hoặc ói mửa, đỡ lo âu, khả năng đi lại và di chuyển sớm hơn sau mổ, tỉnh táo và ý thức hơn về môi trường chung quanh, chức năng hô hấp bình thường trở lại nhanh hơn...

Tuy nhiên, tại một hội thảo chuyên đề về gây mê hồi sức trong lĩnh vực sản phụ khoa lần thứ V do BV Từ Dũ cùng với Hội Gây mê hồi sức TP.HCM tổ chức đầu tháng 9 vừa qua, các chuyên gia về sản phụ khoa cảnh báo, phương pháp này cũng có thể đem đến đủ loại biến chứng.

Theo BS. Mark Rosen - ĐH Y Sanfrancisco, California, Mỹ, cảnh báo ngoài nguy cơ không đạt được phong bế đau đầy đủ, bệnh nhân có thể bị hạ huyết áp, nhức đầu, đau lưng, xuất huyết (tụ máu), nhiễm trùng, và tổn thương thần kinh có thể gây yếu, mất cảm giác, hoặc liệt.

Không phong bế hoàn toàn

Vô cảm tuỷ sống tạo ra vô cảm nhanh, dự đoán được và các bác sĩ có thể kiểm soát được. Nhưng đôi khi bị thất bại vì những lý do không rõ. Phong bế một phần hoặc không đủ có thể do di lệch kim trong khi tiêm.

Trong khi đó, gây mê ngoài màng cứng tuỷ sống, các khả năng dẫn đến thất bại còn vô số hơn. Đó có thể là do sự bám dính của dây chằng, mô xơ từ phẫu thuật cột sống trước đây, hoặc đặt nhầm dây dẫn truyền (catête). Catête đặt nhầm có thể vào tĩnh mạch, cạnh đốt sống...

Nhức đầu

Nhức đầu sau chọc rách màng cứng là một biến chứng tương đối phổ biến của phương pháp sinh không đau trong sản khoa. Khả năng của các triệu chứng liên quan đến kích cỡ và hình dạng của kim đâm thủng màng cứng.

Giảm áp lực nội sọ và giãn mạch máu thứ phát dẫn đến triệu chứng kinh điển của nhức đầu, có thể kèm theo co thắt và đau cơ cột sống cổ. Mặc dù các triệu chứng này thường tự khỏi, nhưng có thể dai dẳng. Và dù hầu hết là biến chứng lành tính, nhưng nếu không được điều trị có thể dẫn đến bệnh lý thần kinh sọ hoặc tụ máu ngoài màng cứng.

Liệt thần kinh sọ

Kiểm tra một sản phụ chuyển dạ sinh thường tại BV Từ Dũ (Ảnh: H.Cát)

Thần kinh vận nhãn ngoài là thần kinh sọ thường bị ảnh hưởng nhất, bị kéo căng do thất thoát dịch não tủy sau khi chọc rách màng cứng. Khởi phát điển hình của triệu chứng "song thị" là 3-10 ngày, sau khi tai biến. Song thị có thể kéo dài hàng tháng. Thiếu máu cục bộ thần kinh thị giác do co kéo hoặc hạ áp kéo dài có thể gây ám điểm vĩnh viễn.

Thần kinh tiền đình ốc tai có thể bị ảnh hưởng bởi vô cảm tủy sống (ước tính khoảng 0,4-9,1%). Kiểm tra thính lực của sản phụ sinh mổ với vô cảm tuỷ sống cho thấy 14% có giảm thị lực.

Liệt dây thần kinh sọ sau khi phong bế thần kinh trung ương thường hiếm gặp và đa phần là lành tính, nhưng hay kéo dài nhiều tháng sau sinh.

Đau lưng

Tần suất đau lưng dưới hậu sản, trong các nghiên cứu từ 10% đến tận 70%, thậm chí cả khi sinh thường không dùng phương pháp giảm đau. Nhiều yếu tố có thể gây đau lưng dưới hậu sản là lên cân trong thai kỳ, trọng lượng thai, thay đổi ở dây chằng, đa thai và sinh nhiều lần.

Sốt

Mặc dù gây tê tủy sống (vô cảm tủy sống) và gây tê ngoài màng cứng (vô cảm ngoài màng cứng) điển hình có liên quan đến giảm thân nhiệt do sự giãn mạch, tái phân bố nhiệt từ trung tâm ra ngoại biên, và mất nhiệt vào môi trường, vô cảm ngoài màng cứng chuyển dạ thường đi kèm với tăng thân nhiệt cao đến 38oC.

BS. Mark Rosen cho biết, theo một số nghiên cứu ngẫu nhiên, 15% phụ nữ được giảm đau ngoài màng cứng khi chuyển dạ bị sốt so với 4% sản phụ khác không được giảm đau ngoài màng cứng.

Điều đáng lo ngại là các bé sơ sinh có mẹ được giảm đau ngoài màng cứng dễ có khả năng bị xét nghiệm tìm nguyên nhân gây sốt và điều trị bằng kháng sinh. Cho dù những em bé này không tăng nguy cơ nhiễm trùng huyết.

Tổn thương thần kinh

Tổn thương do catête hoặc tiêm thuốc tê vào thần kinh là các biến chứng thần kinh đáng sợ nhất của phương pháp này trong sản khoa. Tuỷ sống, chóp tuỷ, và các rễ thần kinh dễ bị tổn hại do chấn thương trực tiếp. Các chấn thương này có thể do xác định không chính xác chỗ đâm kim.

Theo các chuyên gia, nhiều trong số các bệnh thần kinh này có thể phục hồi được, nhưng người phụ nữ đã bị tổn thương vĩnh viễn do vô cảm ngoài màng cứng và tuỷ sống.

*
Hương Cát

[Violet_Moon]

Ghê quá ah Tốt nhất là không nên sử dụng thuốc ah . HIệu quả không thấy mấy mà toàn thấy hậu quả thôi. Tốt nhất là cứ sinh nở tự nhiên là an toàn nhất

[hatmua]

Sinh không đau làm gì? Cứ thấy không đau thì có cố mà rặn em bé ra không? Nếu vậy thì chắc em bé sẽ chết ngạt mất, tốt nhất là cứ để tự nhiên cho biết cảm giác thế nào. Mẹ mình cũng sinh mình ra như thế mà.

[Matnai]

Bài viết chỉ ra mọi khả năng có thể xảy ra khi sử dụng phương pháp sinh không đau này. Có thể trong thực tế xác suất xảy ra nguy hiểm không cao nên người ta mới dám áp dụng. Nhưng đã dùng tới thuốc men, lại tác động trực tiếp vào cơ quan thần kinh quan trọng như vậy thì thế nào cũng tiềm ẩn những rủi ro à. Vì thế, chỉ khi nào rơi vào tình trạng bất khả kháng, ví dụ như có bệnh, không thể để bị sốc do đau đớn, thì mới nên dùng phương pháp này, còn không thì sinh tự nhiên cho an toàn.

[HVMod_Lamme2]

Không có cách nào là an toàn cả các bạn ạ.
Cách nào cũng có xác suất và rủi ro cả. Mod đã trực tiếp chứng kiến nhiều cảnh biến chứng, kể cả sinh thường cũng không tránh khỏi.

[Matnai]

Dĩ nhiên là không có cách nào đảm bảo an toàn 100% cả. Nhưng với những người ở tình trạng sức khỏe bình thường thì tốt nhất là không nên dùng các loại thuốc lạ, kẻo lại chuốc lấy những rủi ro không đáng có. Thuốc men chỉ nên được sử dụng khi có bệnh tật hoặc bất thường thôi.

[RedBean]

Mình là người đã dùng dịch vụ sinh không đau này. Cho đến nay đã 4 năm hơn nhưng mình không thấy bất cứ tác dụng phụ hay hệ quả nào do thuốc không đau cả. Mình xin liệt kê ra đây 1 số tác dụng mà thuốc không đau mang lại cho mình:
1. Khi bớt đau, mình không cảm thấy kiệt sức nhiều nữa. Từ lúc bắt đầu có dấu sinh các cơn đau đến dần dần, mỗi lúc một nhiều và lâu hơn. Đa số các sản phụ lúc này thường kêu la là chủ yếu, mình không dám làm thế vì sợ kêu la nhiều sẽ mất sức và khát nước nên cứ cắn răng rồi vịn tường đi đi lại lại. Tuy nhiên cơn đau đến với cường độ tăng dần thì cho dù mình không la hét thì vẫn vã mồ hôi và thở hổn hển vì mệt. Khi có thuốc không đau, mình tươi tỉnh hơn.
2. Khi bắt đầu làm thủ tục và vào trại sinh, sản phụ chỉ còn có 1 mình chứ người nhà không kè kè theo nữa. Tâm lý lúc này khá phức tạp, mình cũng không tránh khỏi tâm lý này, vừa lo sợ, vừa tủi thân vừa mệt mỏi. Khi tiêm thuốc không đau, cơn đau giảm dần, mình tỉnh táo hơn và có thể suy nghĩ mạch lạc, tự trấn an bản thân, không lo sợ hay nghĩ quẩn nữa.
3. Khi đã đến lúc sinh, đương nhiên có thuốc hay không thuốc thì lúc ấy đều có bác sĩ, y tá, nữ hộ sinh đứng cạnh bạn (nếu bạn sinh dịch vụ gia đình thì còn có thêm chồng hoặc người nhà nữa). Và nhiệm vụ của đội ngũ y bác sĩ là mô tả bằng lời để hướng dẫn bạn rặn sinh, mình lúc ấy không có cảm giác đau nên đầu óc tập trung nghe và làm theo cô nữ hộ sinh nói, chỉ 3 phút là bé nhà mình đã ra khỏi bụng mẹ.
4. Khi dùng thuốc không đau thì có nghĩa là sinh thường thì mới dùng thuốc này, mà ngày nay, để tránh sa tử cung cho phụ nữ khi về già, bác sĩ chỉ định cắt tầng sinh môn để cuộc sinh và thai nhi được đảm bảo, sản phụ không phải rặn nhiều làm giãn các cơ vùng chậu. Sau khi sinh xong, thuốc không đau vẫn còn tác dụng, y tá sẽ tranh thủ khâu tầng sinh môn cho bạn luôn và nếu được thì khâu thẩm mỹ cho bạn, bạn thì lúc ấy chỉ việc nằm nghỉ ngơi.
Đó là 4 tác dụng mà thuốc không đau mang lại cho mình. Và một điều cần phải chấp nhận, đó là khi thuốc tan đi thì sẽ đau khoảng gần 1 ngày vì các cơ này kia đã hết bị thuốc ức chế. Nhưng khi đó bạn đã sinh xong, bạn có thể sẽ đau nhưng mức độ có thể chịu được và không ảnh hưởng đến bào thai.